به گزارش میراث‌آریا، شهرزاد امین شیرازی، سرپرست گروه پژوهشی هنرهای ملی پژوهشگاه و دبیر این نشست، با اشاره به اهمیت آموزش میراث فرهنگی، گفت: موضوع میراث فرهنگی و آموزش آن، به‌خصوص زمانی که گروه اجتماعی مشخصی مانند کودکان و نوجوانان را هدف قرار می‌دهد، در نگاه نخست ممکن است ساده به نظر برسد؛ اما از نظر زیرساختی، یکی از دشوارترین، پرهزینه‌ترین و در عین حال پرفایده‌ترین اقداماتی است که می‌توان در حوزه میراث فرهنگی انجام داد.

او با اشاره به مفهوم میراث فرهنگی افزود: میراث فرهنگی در ساده‌ترین تعریف، آن چیزی است که برای یک جمع ارزشمند باشد، از گذشته به‌جا مانده و تا امروز تداوم یافته باشد؛ به‌گونه‌ای که افرادی که در معرض آن قرار می‌گیرند، بتوانند آن را درک کنند و ارزش‌های شناخته‌شده نهفته در آن، انگیزه‌ای برای انتقال این میراث به نسل‌های آینده به‌عنوان ثروت و سرمایه ایجاد کند.

امین شیرازی تصریح کرد: اگرچه بخشی از ارزش میراث فرهنگی ذاتی است، اما چنانچه این ارزش‌ها شناخته و درک نشوند، تأثیرگذاری لازم را نخواهند داشت. برای مثال، همه ما به موزه می‌رویم و اشیا را مشاهده می‌کنیم، اما آیا برداشت ما از یک شیء پیش از کسب آگاهی و پس از آشنایی با ویژگی‌ها و ارزش‌های آن یکسان است؟ زمانی که درباره یک شیء، پدیده یا اثر، آگاهی ویژه‌ای به دست می‌آوریم و توجه ما نسبت به آن افزایش پیدا می‌کند، قطعاً ارزش‌گذاری‌مان نیز متفاوت خواهد شد.

وی ادامه داد: این همان اتفاقی است که لازم است در میان تک‌تک افراد جامعه رخ دهد تا اطمینان حاصل کنیم آنچه امروز میراث فرهنگی می‌نامیم، در آینده نیز در اختیار نسل‌های بعدی قرار خواهد گرفت.

دبیر این نشست در ادامه با طرح این پرسش که آگاهی مورد نیاز جامعه درباره میراث فرهنگی از چه مسیرهایی قابل انتقال است، اظهار کرد: آیا این آگاهی از طریق کتاب‌خواندن حاصل می‌شود؟ شاید در گذشته چنین امکانی وجود داشت، اما امروز با توجه به وضعیت سرانه مطالعه، نمی‌توان چندان امیدوار بود که کتابی در این زمینه نوشته شود و بتواند مخاطبان گسترده خود را پیدا کند. مقاله‌های علمی نیز در شرایط کنونی به‌تنهایی نمی‌توانند پاسخگوی این نیاز باشند؛ چراکه تنوع موضوعات و فعالیت‌های میان‌رشته‌ای به‌اندازه‌ای افزایش یافته است که حتی انتشار دانش تخصصی نیز تضمین‌کننده دسترسی مخاطب مناسب به آن نیست.

او با اشاره به ظرفیت نظام آموزشی برای انتقال آگاهی‌های مرتبط با میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: آیا این آگاهی از نظام آموزشی به دست می‌آید؟ به اعتقاد من، نظام آموزشی در این زمینه با چالش جدی مواجه است و نتوانسته به‌طور مؤثر این مأموریت را محقق کند. در عین حال، با وجود ساختار منظم و چارچوب‌مند نظام آموزشی، آنچه در عمل مشاهده می‌کنیم، افزایش تنوع مدارس و استقبال بیشتر از برنامه‌های آموزشی غیررسمی است.

امین شیرازی درباره نقش شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای ارتباطی در انتقال آگاهی نیز گفت: شاید شبکه‌های اجتماعی امروز از آسان‌ترین و در دسترس‌ترین ابزارها برای کسب آگاهی و انتقال توجه و ارزش‌ها باشند؛ اما یکی از مشکلات عمده در این زمینه، مسائل مربوط به طراحی محتوا و موضوعاتی همچون راستی‌آزمایی، صداقت، پاکی و شفافیت اطلاعات است که همچنان در فضای مجازی محل بحث و ابهام قرار دارد.

وی در پاسخ به این پرسش که در چنین شرایطی چه باید کرد، تأکید کرد: ما به‌عنوان افرادی که دغدغه میراث فرهنگی را داریم، باید از پشت میزها و کارگاه‌های خود بیرون بیاییم و میراث فرهنگی را به درون جامعه ببریم. نباید انتظار داشته باشیم که جامعه برای دریافت آگاهی درباره میراث فرهنگی به سراغ ما بیاید.

او با تأکید بر اهمیت ترویج در کنار آموزش افزود: در اینجا موضوع ترویج در کنار آموزش و حتی مقدم بر آن، اهمیت پیدا می‌کند؛ چراکه آموزش ماهیتی نظام‌مند دارد، در حالی که ترویج انعطاف‌پذیرتر است و بر تجربه و ارتباط مستقیم با مخاطب تکیه دارد.

سرپرست گروه پژوهشی هنرهای ملی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری با اشاره به ضرورت توجه هم‌زمان به آفرینش و ترویج هنرهای ملی تصریح کرد: در حوزه هنرهای ملی، همان‌قدر که آفرینش اهمیت دارد، ترویج نیز حائز اهمیت است. به باور من، روزی که گروه هنرهای ملی در کنار مأموریت‌های آموزشی، پژوهشی و آفرینشی خود، موضوع ترویج را به‌صورت جدی، عمیق و غیرقابل چشم‌پوشی مورد توجه قرار دهد، می‌توانیم با اطمینان بگوییم که گام‌های درست و محکمی در مسیر حفظ، تداوم و احیای هنرهای ملی برداشته‌ایم.

امین شیرازی در پایان با اشاره به محورهای مورد بحث در این نشست اظهار کرد: در این نشست به فعالیت‌های ترویجی با تمرکز بر مخاطبان کودک و نوجوان و همچنین فعالیت‌هایی که تاکنون در این حوزه انجام شده است، پرداخته می‌شود.

در ادامه نخستین مدرسه میراث فرهنگی و هنرهای ملی پریسا شجاعی، فاطمه زیبا نیا و نازیلا پاکیاری به ایراد سخن و ارائه تجربیات و فعالیت های ترویجی در حوزه کودک و نوجوان پرداختند.

انتهای پیام/